Mianem narządu wzroku (organum visus) określa się oko i narządy pomocnicze (oculus et structurae pertinentes).
Oko (oculus) tworzy:
Do narządów pomocniczych czyli dodatkowych oka (structurae pertinentes id est accessoriae oculi) należą:
Zobacz też strony: widzenie; ruchy gałek ocznych; odruchy związane z narządem wzroku.
| Struktury osłaniające oko | ||
|
Umieszczone
w oczodole oko od przodu chronione jest przez parę
powiek. Powieka górna (palpebra superior)[1] i
powieka dolna (palpebra inferior)[2] łączą się
w przyśrodkowym i bocznym kącie oka (angulus oculi
medialis[3] et lateralis[4]) za pomocą spoidła
powiek przyśrodkowego i bocznego (commissura
palpebrarum medialis[5] et lateralis[6]). Na brzegach
obu powiek widoczne są dwie krawędzie: krawędź
przednia (limbus anterior palpebrae)[7] i
krawędź tylna (limbus palpebrae posterior)[8].
Powieki zamykają szparę powiek (rima palpebrarum)[9]. Do tylnej krawędzi powiek przyczepia się
delikatna błona śluzowa - spojówka (tunica
coniunctiva)[10]. Nieraz po długim siedzeniu nad
anatomią widoczne są jej naczynia krwionośne. Jako
spojówka powiek (tunica coniunctiva palpebrarum)
pokrywa tylną powierzchnię powiek, następnie w górnym
i dolnym sklepieniu spojówki (fornix coniunctivae
superior et inferior) przechodzi na powierzchnię
gałki ocznej (tunica coniunctiva bulbi) kończąc
się na pierścieniu spojówki (anulus coniunctivae)
rogówki. W ten sposób powstaje worek spojówkowy (saccus
coniunctivalis). Oko chronione jest też specjalnymi włosami. Na wysokości łuku brwiowego (arcus superciliaris) kości czołowej widać brwi (supercilia)[13]. Na brzegach powiek znajdują się rzęsy (cilia)[14]. |
|
| Gałka oczna | ||
|
Bezpośredniemu badaniu dostępna jest
jedynie przednia część gałki ocznej. Przez spojówkę
widoczna jest biało zabarwiona twardówka (sclera)[1].
W części środkowej twardówka przechodzi w
przezroczystą rogówkę (cornea)[2] w rąbku
rogówki (limbus corneae)[3]. Ponieważ rogówka
uwypukla się ponad krzywiznę twardówki, na ich granicy
powstaje płytka bruzda twardówki (sulcus sclerae).
Patrząc z boku widać też szczyt rogówki (vertex
corneae). Przez rogówkę widać tęczówkę (iris)[4] otaczającą źrenicę (pupilla)[5]. Tęczówka jest przednią częścią błony naczyniowej gałki ocznej. Charakterystyczny osobniczo rysunek tęczówki wywołany jest przez beleczki (trabeculae)[6] związane z przebiegem naczyń tęczówki oraz zatoki (cryptae)[7]. Wokół źrenicy widać pierścień mniejszy tęczówki (anulus iridis minor)[8] z brzegiem źrenicznym tęczówki (margo pupillaris)[9]. Zewnętrznie widoczny jest szerszy pierścień większy tęczówki (anulus iridis maior)[10] odgraniczony brzegiem rzęskowym, który ukryty jest za rąbkiem rogówki. Za pomocą oftalmoskopu obejrzeć można również 'dno oka': wewnętrzną powierzchnię siatkówki i jej naczynia. |
|
| Narząd łzowy | ||
|
Mianem narządu łzowego (apparatus lacrimalis) określa się gruczoł łzowy (glandula lacrimalis) leżący w górno-bocznej części oczodołu i leżące przyśrodkowo przewody odprowadzające łzy do przewodu nosowego dolnego. U żywego człowieka obserwujemy łzy (lacrimae) - wydzielinę gruczołu łzowego - ciągle nawilżające spojówkę i zmywające z niej zanieczyszczenia. Łzy zbierają się na granicy gałki ocznej i brzegu powiek w korytku łzowym (rivus lacrimalis)[1] oraz w przyśrodkowym kącie oka tworząc jeziorko łzowe (lacus lacrimalis)[2]. W pobliżu przyśrodkowego kąta oka na brzegach obu powiek widoczne jest niewielkie wzniesienie - brodawka łzowa (papilla lacrimalis) i na jej szczycie otworek - punkt łzowy (punctum lacrimale). Punkt łzowy prowadzi do kanalików łzowych, którymi łzy dostają się do woreczka łzowego i dalej do przewodu nosowo-łzowego. | |
| Pagina principalis > Narząd wzroku |
© Zakład Anatomii Prawidłowej
Centrum Biostruktury AM w Warszawie
AD2000